Overweging

Overweging
Ik heb altijd gedacht dat dit een kinderlied is. Waarschijnlijk door de wat ‘kinderlijke’taal van het refrein. Het blijkt echter een heel serieus lied te zijn. Het werd in 1942 in Nederland geschreven in de diepe duisternis van de oorlog. De musicus Jan Mul zat met die Duitse kerstliedjes in zijn maag en had een oude Catalaanse kerstmelodie opgediept. Hij vroeg Harry Prenen om hier de tekst van een nieuw kerstlied op te maken. Zo ontstond het ‘Midden in de winternacht’. De mensen, die het toen voor het eerst zongen, droomden midden in de winternacht over een hemel die openging en zongen over wilde dieren die kwamen bij de schapen in de stal. En zij speelden samen! Tegelijk klinkt van de andere kant  ook telkens de vraag: ‘herders, waarom zingt, speelt of danst ge niet?’Begrijpelijk in die donkere tijd. Maar dan toch weer: ondanks winter sneeuw en ijs, bloeien alle bomen want het aardse paradijs is vannacht gekomen. En vooral: de morgenster, stralend in het duister, vertelt dat de dag, die ons weldra op zal gaan, niet ver meer is. 
Als je dit hoort is het natuurlijk helemaal geen kinderachtig lied meer: eigenlijk is het een verzetslied een bevrijdingslied dat in donkere tijden mensen een hart onder de riem steekt en oproept het er niet bij te laten zitten.
Het kind dat geboren wordt is een Joods kind, grootgebracht in een volksgemeenschap waar de bevrijdingsverhalen werden doorverteld. De verhalen van dit volk beginnen ook met een geboorteverhaal in donkere tijden. Farao gaf bevel alle jongetjes te verdrinken in de grote rivier. Maar door een list wist de zus van de nog kleine Mozes, Mirjam (Maria) hem te redden. Het lukte haar zelfs hem in het paleis van Farao te laten groot brengen. Zo werd hij voorbereid op een leven als leider van zijn volk. Dwars tegen de onderdrukking in begint het grote bevrijdingsverhaal met de geboorte en de wonderlijke redding van een kind - midden in de winternacht.
Verhalen die verteld worden om hoop en verlangen levend te houden bij volkeren die onderdrukt worden en enkelingen die onder druk staan. 
De laatste maand van het jaar vieren we als een nieuw begin. In de ogen van dit kind zien we de nieuwe wereld al weerspiegeld. 
Voor alle mensen die deze maand ervaren als een lange winternacht wil dit lied een uitnodiging zijn. Herder waarom zing, speel en dans je niet?
De dag, het nieuwe begin is niet ver. 

HvC 
 
terug