Overweging Overweging
Wat mij ook goed deed was het gebouw zelf. De sobere bouw met zware muren heeft iets bijzonders. De ramen zijn zo geplaatst, dat het licht in een vast horizontaal ritme naar binnen valt, waardoor de zwaarte verdwijnt. Het meubilair is misschien nog wel soberder, maar het krukje waarop wij zaten nodigde uit om er gelijk foto’s van te maken. Hoe kan een simpel krukje zo tot de verbeelding spreken?
Het klooster en het meubilair is in 1965 door Architect Dom Hans van der Laan ontworpen. Hij was een Bene-dictijner monnik. Hij zocht in zijn werk naar de ideale verhoudingen van ruimtes. Het begrip nabijheid speelt daarbij een grote rol. Het spel van afstand en nabijheid bracht hem bij wat hij ‘het plastische getal’ noemde. Het heeft overeenkomsten met de gulden snede, dat al veel langer in de bouwkunst is gebruikt. De gulden snede is tweedimensionaal. Van der Laan werkte driedimensionaal en zo vond hij de ideale verhoudingen tussen hoogte, breedte en diepte, die de ruimte beleving nog beter voelbaar maakt.
Begrippen als afstand en nabijheid spelen in het geloof een grote rol. Gaat het om een God ver weg in de he-mel of is die vader in de hemel tegelijk ook God met ons. Het geloof laat zich natuurlijk niet door een getal bepalen, ook niet het plastische getal, en toch doet de ruimte ertoe. De hemel is in de hoogte van de kapel van priorij Emmaus voelbaar en tilt je op en tegelijk klinkt de liturgie van de zusters en hun boodschap van barmhartigheid heel dichtbij om je te raken.
Meestal gaat het in de kunst en ook in de architectuur om de schoonheid, de esthetiek. In gesprek met de zusters stelde ik dit aan de orde. Was Dom van der Laan op zoek naar schoonheid? Nee de drijfveer van de benedictijner monnik was niet gericht op schoonheid, hij werd bepaald door aandacht. Door aan de dingen die je doet alle aandacht te geven, maak je dat het bijzonder wordt. Geloof vraagt om aandacht te geven aan God en de naaste. Heb de Heer uw God lief met heel uw hart en met heel uw ziel en met heel uw kracht en met heel uw verstand en uw naaste als u zelf.
De regel van Benedictus stelt, dat elke gast die in het klooster aankomt ontvangen moet worden als Christus zelf. “Vanuit het besef dat iedere gast de Heer kan zijn, wordt de portier opgedragen om zodra iemand aan-klopt of een arme om hulp vraagt te antwoorden met ‘God zij dank’ of ‘Laten wij de Heer zegenen’”.
Dat lijkt misschien wat overdreven. Maar die aandacht speelt ook in veel kleinere dingen, bijvoorbeeld in elk gesprek. Als je iemand aankijkt, ga je als vanzelf echte vragen stellen, echt luisteren, interesse krijgen en res-pons geven.
Zittend op het krukje van Dom van der Laan tijdens de getijde diensten in de Priorij Emmaus komt dat alle-maal boven. Ik heb het krukje nagemaakt en het vraagt elke dag om aandachtig te leven.
HvC

 
terug