za 10 september 2016

Open Monumentendag

Locatie: 
 Kerkje Veenhuizen en 100-jarige gebouwen aan de Stationsweg

Op zaterdag 10 en zondag 11 september is het Open Monumentendag. Dit jaar doet het kerkje in Veen-huizen mee en ook is er het een en ander te zien aan de Stationsweg. In het laatste lokaal van de school zal een expositie gehouden worden over de 100-jarige gebouwen aan de Stationsweg.
eze expositie is mo-gelijk gemaakt en samengesteld door Dirk Wagenaar, iemand die zeer nauw betrokken is bij het Stations-wegcomplex. Een expositie met o.a. gebruikte spullen uit school en kerk, oude bouwtekeningen van de Stationswegkerk en heel veel fotomateriaal. Dirk heeft ook een stukje aangeleverd over de geschiede-nis. Lees hieronder zijn verhaal.
De school en de bovenmeesterswoning
“ De school en de bovenmeesterswoning zijn ruim 104 jaar geleden gebouwd aan de Stationsweg nr. 47 en 49. Als 5-jarige heeft mijn oom Gerrit Wagenaar op 30 juli 1912 hiervoor de eerste steen gelegd. Deze steen zit achter binnen in de gang vanwege een verbouwing van de school in 1937.
Van een school met twee klassen naar een school met drie lokalen, een gang met toiletgroepen en een directeurskamer aan de zijde van de kerk. Zelf ben ik naar Gerrit vernoemd, mijn tweede naam is Gerard. Mijn oom Gerrit overleed al op de jonge leeftijd van 18 jaar. Mijn oma, juf Hoegen, gaf les op de school van 1917 tot 1920 en kwam van de pabo uit Kampen.
Men hechtte veel waarde aan christelijk onderwijs. Voordat de school er stond kregen de kinderen hier en daar les bij grote gezinnen in de schuur. (Ome) Jan Leegwater bouwde en verbouwde de school, daar hij de plaatselijke aannemer en onder-houdstimmerman was. Tijdens de verbouwing in 1938 kregen de kinderen les in de kerk. In 1972 zijn de school en het woonhuis bij de kerk gekomen. Voor het christelijk onderwijs was de school niet meer nodig, daar er een nieuwe school aan de Van Eedenstraat werd gebouwd. De school aan de Stationsweg is daarna veel gebruikt voor clubwerk, verenigingen, als biljartruimte en voor di-verse vergaderingen. De woning is gebruikt als pastorie door de predikanten. De school is nu in gebruik als uitgiftepunt voor Voed-selbank en Kledingbank. Beide worden ondersteund door de diaconie van onze Protestantse gemeente; de uitvoering ligt bij vele vrijwilligers.
De Stationswegkerk
De Kerk is gebouwd in 1916 aan de Stationsweg nr. 53. Dit jaar dus precies een eeuw geleden. De eerste steen is gelegd door Neeltje Gootjes op de leeftijd van 2 1/2 jaar op 27 sept 1916. De steen vindt u in de linker zijgevel van de kerk. Het was niet het gebouw dat er nu staat. (Ome) Jan Leegwater bouwde een eenvoudige zaalkerk met banken met 160 zitplaatsen, een consistorie, een keukentje en een toilet. Er werd een galerij boven de preekstoel gemaakt voor een traporgel, een zgn. harmonium, de latere orgelplaats.
Achter de kerk werd een kosterswoning gebouwd en een paardenstal. Mensen van veraf kwamen met een koets; auto’s waren er weinig.
Tot aan de Tweede Wereldoorlog deelde men de pre-dikant met St. Pancras. Deze diende dan wel ver-voerd te worden. In St. Pancras was ook de pastorie.
In 1938 werd de kerk door Jan Leegwater uitgebreid. Hij ontwierp een uitbreiding met een toren en galerij volgens de zgn. Amsterdamse School: zandstenen
elementen, ronde ramen en een toren met koperen beslag en een luidklok voor de bestaande zaalkerk.
Het gebouw heeft in WO2 schade opgelopen door een inslag van een Engelse vliegtuigbom. Aan de achterzijde liep het dak grote schade op en er was een grote bomkrater achter de kerk.
In deze tijd (1944) werd er gekerkt bij de Hervormde gemeente aan de Middenweg. Let wel: het ging om aparte diensten. Samen betekende dus in die tijd nog kerken in éénzelfde gebouw.
Tijdens een razzia is er nog op het bouwwerk gescho-ten. De kogelinslagen zijn nog zichtbaar in de rechter zijgevel en toren.
In 1973 is de kerkzaal verbouwd. De banken werden vervangen door stoelen, er kwam een nieuwe vloer, een toiletgroep voor in de kerk en ook de keuken werd vernieuwd.
Begin jaren 90 werden de avonddiensten in deze kerk beëindigd. Af en toe werd de kerk nog gebruikt, maar er was veel leegstand. Nu is de kerk in gebruik voor de kunstuitleen. Het geheel is van binnen gerenoveerd door vrijwilligers van de kunstuitleen. Een hele verandering van het interieur met een lichte uitstraling, de banken van de galerij zijn verwijderd en er ligt nu een vlakke vloer. Belangrijke elementen zijn bewaard gebleven als or-gel, preekstoel en gedenkstenen. Het bestaande interieur is opgeslagen of herplaatst.
Benieuwd hoe het was? Op zaterdag 10 september (Open Monumentendag) en op zondag 11 september kunt u de expositie over bovenstaande gebouwen bekijken in het laatste lokaal van het schoolgebouw. U bent van harte welkom!”
Dirk Wagenaar
Tip voor de startzondag op 11 september: ’s middags aan het fietsen of aan de wandel? Ga even langs de Stationsweg en duik in de geschiedenis van het
Stationswegcomplex!
Namens het CvK, Diny Kotterer

terug